پمپ باد چیست؟
پمپ باد یا همان کمپرسور باد، در واقع نوعی مخزن است که با هوایی با فشار بسیار بیشتر از فشار هوای محیط، پر شده باشد.
طریقه عملکرد پمپ باد در واقع مکش هوای معمولی به داخل مخزن با سازوکاری ویژه است که بعد از آن به فشرده کردن هوا و ذخیره آن در مخزن میانجامد و در مواقع مورد نیاز نیز این هوای فشرده شده و محبوس با فشار بالا خارج خواهد شد.
هر مخزن پمپ باد ممکن است حجم مختلفی داشته باشد. طبیعی است که هر چه حجم مخزن بیشتر باشد، حجم هوای خروجی هم بیشتر خواهد بود.
مکانیسم کار این پمپ چگونه است؟
قبل از توضیح راجع به نحوه کارکرد کمپرسورها، ذکر یک نکته ضروری به نظر میرسد آن این است که با توجه به نوع پروژه و حجم و توان مصرفی که برای ابزار بادی در نظر گرفته شده است، کمپرسور را باید انتخاب کرد.
به طور کلی در انواع کمپرسورها، هوای محیط که فشار و دمای پایین دارد، از طریق قسمت اپراتور وارد پمپ شده و سپس از طریق مکانیزم مخصوص مکانیکی، (انواع مختلفی دارند) هوا را فشرده و متراکم میکند.
در طی فرایند فشرده سازی دمای هوا بسیار بالا رفته که در این صورت با استفاده از سیستمهای خنک کننده تعبیه شده در کمپرسور دما را پایین نگه داشته و سپس از مخزن هوای متراکم شده، خارج میشود و به بخشهای دیگر ابزار بادی میرسد.
انواع پمپ باد
پمپ بادها براساس حجم، اندازه و کاربرد و همچنین سیستم روانکاری به انواع مختلفی تقسیم میشوند.
انواع پمپ بر اساس سیستم روانکاری
- کمپرسور با روغن: این کمپرسورها در هنگام انجام کار، باید روغنکاری شوند.
به صورت دورهایی روغن موجود در آنها باید بررسی شده و در صورت لزوم تعویض شوند.
پمپ باد روغن دار، وزن بیشتری دارد، ولی صدای کمتری در هنگام کار تولید میکند.
همچنین عمر طولانیتری را هم دارا هستند.
یکی از نشانههای نشتی روغن یا هرگونه نقص احتمالی در این نوع کمپرسورها، زیاد شدن سروصدای آنها میباشد. - کمپرسورهای بدون روغن: این کمپرسورها روانکننده های دائمی دارند و نیازی به تعویض مرتب روغن ندارند.
از مشخصات این کمپرسورها وزن کمتر، بازدهی بهتر در هوای سرد، استفاده در مصارف سنگین، استفاده در تعمیرگاهها و پارکینگها، قابلیت اتصال به سیم کشی برق ساختمان را میتوان نام برد.
از مشکلات این نوع پمپ باد فشار ثابت آن است.
کنترل فشار در این نوع پمپ امکانپذیر نیست.
انواع پمپ باد بر اساس اندازه و کاربرد
اگر بخواهیم این پمپ را بر اساس اندازه یا ابعاد و کاربرد تقسیم کنیم، عبارتند از:
- کمپرسور پیستونی یا رفت و برگشتی: کمپرسورهایی با حجم 25 تا 1000 لیتر هستند.
این پمپها، معمولیترین نوع پمپ در صنایع هستند و فشاری بین 8 تا 10 بار را تولید میکنند. (25 تا 50 لیتر در مصارف خدماتی معمولی و سبک) (250، 350، تا 1000 لیتر در کارگاههای صنعتی) پمپ بادهای پیستونی بدون روغن اند و به کمک میل لنگ داخل کمپرسور هوا فشرده میشود.
بیشتر در خطهایی که نیاز به کار مداوم و بی وقفه وجود ندارد، استفاده از این نوع پمپ باد توصیه میشود.
موارد استفاده پمپ باد پیستونی
- خطوط انتقال گاز
- پالایشگاهها
- تولیدات فرآوری شده
- تولید گازهای صنعتی
- صنایع پلاستیک سازی
- کمپرسور اسکرو یا پیچ دوار یا پیچ روتاری: وقتی در صنایع به فشار هوای بالای 1000 لیتر احتیاج باشد معمولا از پمپ باد اسکرو استفاده میشود.
در ساختار این پمپها برای عملیات فشردهسازی از دو عدد روتور استفاده میشود که با گذشتن هوا از بین این دو روتور، به شکل متراکم تبدیل میشود.
این پمپ بادها خود به دو دسته یک پیچه و دو پیچه تقسیم میشوند.
نوع دوم قدرت بالاتری را نسبت به نوع اول دارا است.
پمپ باد اسکرو میتواند بدون روغن یا با روغن باشد.
در صنایع غذایی از نوع بدون روغن استفاده میشود. (به دلیل اینکه در نوع روغنی ممکن است هوای خروجی با روغن اندکی همراه شده باشد)
در صنایع دیگر نیز میتوان از نوع بدون روغن بهره برد.
اما چون در نوع روغنی، عمر قطعات و استهلاک آنها و همچنین آسیبدیدگی در برابر گرما کمتر است؛ بیشتر سعی میشود که غیر از صنایع غذایی، در بقیه موارد از پمپ باد اسکرو روغنی استفاده شود.
قطعات این نوع پمپ باد را روی یک شاسی سوار کرده و همچنین درون یک کاور حالت مخفی میدهند.
قطعات استفاده شده در این نوع کمپرسور عبارتند از :
- واحد هواساز
- رادیاتور
- الکتروموتور
- فیلتر
- تابلو برق
- plc
- مخزن جدا کننده روغن از هوا
موارد استفاده پمپ باد اسکرو:
- صنایع غذایی
- جک چکشها
- انواع متههای پزشکی
- آچار ضربهایی
تفاوت کمپرسور پیستونی و کمپرسور اسکو:
پمپ پیستونی قدیمی تر و کوچک تر از نوع اسکو میباشد.
بیشتر در صنایع کوچک که احتیاج به فشار بالا دارد، استفاده میشود.
از پمپ بادهای پیستونی دائم نمیتوان استفاده کرد، به دلیل اینکه به سیستم خنک کننده مجهز نیست.
در مناطق گرم، کارایی و عملکرد بهتری دارد.
اما در نوع کمپرسور اسکرو صد در صد استفاده از این نوع کمپرسور در صنایع بزرگتر میباشد.
به دلیل تجهیزات خنک کننده بطور دائم امکان استفاده خواهند داشت.
کارایی در مناطق با هوای سردسیر و یا معتدلتر را دارا میباشد.
لازم به ذکر است که هر کدام از این پمپها در جایگاه مناسب شان کاربرد داشته و جای یکدیگر را نمیتوانند بگیرند.
- کمپرسور گریز از مرکز یا کمپرسور سانتریفیوژ یا کمپرسور توربو:
این نوع از پمپ باد، پیچیدهتر از دو مدل اول میباشد.
هر ساله در حال تغییر در روند تولید خود میباشند. این کمپرسورها از طریق نیروی گریز از مرکز، سبب تغییر فشار سیال میشود.
توضیح بیشتر اینکه در این نوع پمپ باد، با استفاده از پرهها، حرکت چرخشی به سیال داده و با بالا رفتن انرژی جنبشی سیال، فشار و دمای گاز نیز بالا می رود.
با کمک نیروی گریز از مرکز، گاز به داخل محفظه مکیده شده و پرهها گاز را مجبور به حرکت دورانی سریع میکنند.
در انتها هر ذره گازی که سرعت بیشتری داشته باشد، جدا شده، سرعتش کاسته و حجمش افزایش پیدا میکند.
قطعات پمپ باد گریز از مرکز شامل ورودی، پخش کننده، جمع آوری کننده و پروانه میباشد.
از ویژگیهای این کمپرسور میتوان به افزایش حجم خروجی آن برخلاف دو نوع کمپرسور اول اشاره داشت.
البته فشار تولیدی در این نوع پمپ کمتر میباشد.
انواع پمپ باد گریز از مرکز:
- بر اساس حالت: تک حالته، دوحالته، چند حالته
- بر اساس روغن کاری: ریزشی ، تحت فشار، بدون روغن
- بر اساس کلیات: گیربکسی ، تک محوره
تفاوت پمپ باد نوع سوم با دو نوع اول:
کمپرسور گریز از مرکز دارای وزن کمتر نسبت به دو نوع پیستونی و اسکرو میباشد.
ظرفیت تولید بالایی دارد. فضایی که این دستگاه اشغال میکند، نسبت به هم نوعانش کمتر میباشد.
لرزش و ارتعاش کم، تولید گرمای بیشتر که گاهی سودمند و گاهی مضر میباشد، هزینه پایین نگهداری و تعمیر به دلیل قطعات کمتر، از جمله تفاوتهای کمپرسور گریز از مرکز با دو مدل اول میباشد.
نیروی مورد نیاز برای به حرکت در آوردن پرهها یا با الکتروموتورها، یا توربین بخار و توربین گازی تامین میشود.
البته در کنار محاسن، این پمپ باد معایبی نیز دارد؛ از جمله :
- هزینههای اولیه برای ساخت و راه اندازی آن بیشتر است.
- فیوز و کنترل کننده های بالا احتیاج دارد.
- برای تولید ظرفیت های پایین کارایی ندارند.
موارد استفاده از پمپ باد گریز از مرکز:
- صنعت هوایی
- صنعت خودروسازی
- صنایع نیروگاهی
- صنایع غذایی
- صنایع شیمیایی
- جداسازی گازها
- صنایع شیشه، پلاستیک، الکترونیک
چه نکاتی را قبل از خرید پمپ باد باید در نظر بگیریم؟
اگر قصد خرید پمپ باد را دارید، دانستن نکاتی ویژه علاوه بر راهنمایی در هنگام خرید، باعث خریدی موفق و البته کم کردن هزینههای بعدی خواهد شد.
- با توجه به نیازی که به کمپرسور خود و کاری که میخواهد برای شما انجام دهد، ظرفیت آن را بسنجید و در نظر داشته باشید.
- با توجه به اینکه نیاز دارید، کمپرسور به طور دائمی کار کند یا دورهایی، باید پمپ باد را انتخاب کنید.
یعنی مدت زمان استفاده از پمپ باد در انتخاب نوع آن بسیار مؤثر خواهد بود. - ظرفیت فضا و محیط خود را بسنجید.
اینکه به کمپرسور کوچک و قابل جابه جایی احتیاج دارید و یا به یک پمپ باد ثابت.
قابلیت پرتابل بودن پس یکی دیگر از نکاتی است که باید به آن توجه شود. - شاخص عملکرد پمپ هم باید مورد توجه قرار بگیرد.
یعنی مقدار هوای تولید شده توسط کمپرسور را که بر حسب مترمکعب بر دقیقه هست و به آن شاخص عملکرد کمپرسور میگویند، نیز مد نظر داشته باشید. - هنگامی که دمای پمپ باد از حد معینی بگذرد، دستگاه به طور خودکار باید خاموش شود که به اصطلاح با عنوان سوئیچ کردن بار اضافی مطرح میشود.
- منبع تغذیه پمپ باد هم در انتخاب آن مؤثر میباشد.
بعضی کمپرسورها با نیروی برق و برقی دیزلی اند.
مدلهای دیزلی قدرت بیشتری دارند، اما مناسب فضای باز یا تهویه دار میباشند به دلیل دودی که تولید میکنند. - اما انواع برقی با عدم تولید دود مناسب فضاهای بستهتر میباشند؛ البته با عملکرد کمتر.
برندهای تولید کننده پمپ باد
کمپرسورها هم مانند بسیاری از محصولات دیگر توسط شرکتها و برندهای مختلفی تولید و روانه بازار میشوند.
از جمله این برندها میتوان به برند هیوندای، متابو، ایکس وان، شیلدر، رونیکس، کنزاکس، گالان، بلک اند دکر، اکتیو تولز و …. اشاره کنیم.
به طور مثال کمپرسور متابو تولید شرکت آلمانی است که بازار وسیعی از جهان در زمینه ابزار صنعتی را به خود اختصاص داده است.
البته تولیدات این برند در شانگهای چین نیز صورت میپذیرد.
اما تمامی مراحل تولید و کنترل کیفیت زیر نظر متخصصین آلمانی صورت میپذیرد.
سخن آخر
انتخاب نوع مناسب پمپ باد در بین انبوه نامها احتیاج به شناخت کار خود شما و انتظارات تان نسبت به این ابزار دارد. دستگاه پمپ باد را با توجه به نیازتان، بودجهایی که در نظر دارید و شناخت کمبودها یا مزایای خود انتخاب و خریداری کنید.
کمپرسور با توان کمتر و ابعاد کوچکتر برای کارهای سادهتر و به اصطلاح خانگیتر مورد استفاده قرار میگیرد و مابقی در صنایع بزرگ و سنگین مورد استفاده قرار میگیرد.
من محمدعلی شیخ رضایی هستم و تجربه چند سالم در زمینه ابزارالات صنعتی باعث ایجاد علاقه ام به این حوزه شده. البته مهارت اصلی من دیجیتال مارکتینگ و سئو می باشد که باعث شده تا افراد مختلف به چشم یک دیجیتال مارکتر با گرایش ابزار به من نگاه کنن، پس امیدوارم تا بتونم با مقالاتی که برای شما گرداوری و منتشر می نمایم به شما در پیدا کردن پاسخ پرسش هایتان کمک کنم .
خوشحال می شم به بقیه نوشته های بنده هم سر بزنید.
