مته دریل چیست؟ چند نوع دارد و کاربرد هر نوع آن چیست؟

مته، ابزاریست که به دریل وصل می‌شود. دریل، با کمک نیروی گشتاور، باعث چرخش مته و ایجاد حفره در روی سطوح می‌شود. بنابراین  داشتن دستگاه دریل یا مته به تنهایی کاربردی ندارد. معمولا به همراه دستگاه دریل فارغ از اینکه خود دستگاه چه نوع دریلی باشد(برقی، شارژی،بادی،. . .) مته‌های گوناگون را خریداری می‌کنیم. از این رو باید بدانیم که برای هر سطحی و در هر موقعیتی کدام نوع مته را استفاده بکنیم. در اینجا می‌خواهیم درباره انواع مته چه در قالب جنس و چه در قالب طراحی و کاربرد آن صحبت کنیم. اگر جواب سؤال خود را پیدا نکردید، آن را با ما در میان بگذارید. ما در اسرع وقت به آن پاسخ خواهیم داد. قبل از هرچیزی به شما توصیه می‌کنم که از مته‌های فروشگاه ابزار ماشین دیدن کنید و در صورت نیاز، بهترین و باکیفیت‌ترین مته‌های موجود در بازار را از ما بخرید.

مته‌ دریل از چه جنس‌هایی ساخته می‌شود؟

جنس مته دریل، با توجه به کاربردهای مختلف آن و سطوح مختلف که از سختی‌های متفاوتی برخوردار هستند، فرق می‌کند. جالب است بدانید که برخی از افراد، از تفاوت قلم و مته، به خوبی آگاه نیستند. اگر شما هم آن دو را با هم اشتباه می‌گیرید، برای اطلاعات بیشتر، مقاله قلم تخریب را مطالعه کنید. در ادامه به چند جنس مته که از همه پرکاربردتر است اشاره می‌کنیم:

مته فولاد کم کربن (Low carbon steel):

وجود کربن در ساختار فلز می‌تواند مقاومت و سختی آن را بالا ببرد. در مته با فولاد کم کربن فقط 15 درصد کربن استفاده شده که این باعث نرمی جنس مته می‌شود. این جنس مته  بیشتر برای سوراخ کاری چوب‌های نرم کاربرد دارد. اگر بخواهیم در سطوح سخت از این مته دریل استفاده کنیم، احتمالاً داغ و کند می‌شود و یا می‌شکند. برای طول عمر این مته بهتر است که دائم آن را تراشکاری کنید. مزیت مته با فولاد کم کربن، قیمت بسیار مناسب آن، در مقابل دیگر مته‌ها است.

مته فولاد پر کربن(High carbon steel):

در این نوع مته به میزان 50 در صد کربن استفاده شده است. این مقدار کرین سختی جنس مته را به نسبت نوع قبل که معرفی کردیم، بالا می‌برد. مته با فولاد پر کربن فرم و اثربخشی خود را تا مدت زمان طولانی‌تری حفظ می‌کند و نیاز به تراشکاری مداوم ندارد. این مته دریل، برای سوراخکاری سطوح برخی از فلزات و چوب های سخت مناسب است.

مته  فولاد تند برHSS (High- speed steel):

فولاد HSS درواقع یک فولاد با آلیاژ بالا است که در آن از 18 درصد تنگستن (برای بالابردن مقاومت فلز در مقابل حرارت) 4 درصد کروم (برای افزایش استحکام) 1 درصد شامل وانادیوم (برای افزایش مقاومت مته در برابر زنگ زدگی) استفاده شده است.

دلیل این نامگذاری این است که اصطکاک ایجاد شده توسط چرخش مته در سرعت بالا می‌تواند دما را به طرز چشمگیری افزایش دهد و میزان آسیبی که ممکن است به مته وارد شود به مراتب افزایش می‌یابد. این نوع مته دقیقاً برای استفاده از دریل بر روی سطوح سخت و با سرعت بالا ساخته شده است. این مته دریل برای سوراخ کردن چوب‌های سخت، PVC و فلزات نرم مانند آلومینیوم بسیار مناسب هستند.

به طور کلی مزایای مته دریل HSS به شرح زیر است:

– دمای کاربردی بیش از 600 درجه سانتیگراد.

– سرعت برش بالا.

– مقاومت بالا.

مته دریل کبالت (Twist  Drill Coballt):

از این نوع مته دریل، برای سطوحی استفاده می‌شود که HSS  نمی‌تواند آن را سوراخ کند. همانطور که از اسم این مته پیداست در ساختار آن از عنصر کبالت استفاده شده است که مقاومت آن را در هنگام کار بر روی سطوح سخت، مانند سطوحی که از آهن، فولادهای استنلس استیل، فولاد آلیاژی و … ساخته شده اند، بالا می برد. اینطور می‌توانیم بگوییم که این جنس مته مقاومت خیلی بالایی در مقابل حرارت و ساییدگی دارد. در واقع وجود عنصر کبالت باعث می‌شود حرارت مته حین کار بالا نرود. در بعضی از موارد برای اینکه مقاومت مته کبالت بالاتر برود آن را با ماده ای به نام بلک اکساید پوشش می‌دهند که در اصطلاح به آن‌ها مته دریل بلک اکساید گفته می‌شود. تنها ایرادی که می‌توان به این مته گرفت این است که وجود کبالت در ساختار آن باعث می‌شود در مقایسه با مته‌های دیگر شکنندگی بالاتری داشته باشد.

مته دریل روکشدار تیتانیوم:

تیتانیوم نه تنها یک فلز محبوب  در صنعت هوافضا و پزشکی است، بلکه در صنایع ساخت مته نیز از آن استفاده میکنند. در واقع برای پوشش سطح مته از تیتانیوم استفاده می‌شود که باعث ماندگاری بیشتر مته نیز هست.

مته با روکش تیتانیوم برای ایجاد سوراخ یا حفره در سطوح  فولاد، آهن، چوب، پلاستیک و. . . مناسب است. از مزیت های این نوع مته، دور سریع‌تر و زمان چرخش کمتر است که مسلما در روند بهبود و سرعت بخشیدن به کار تاثیر فراوانی دارد.

اشکال این نوع مته این است که به محض ساییده شدن روکش تیتانیوم قابل تراشکاری و استفاده مجدد نیست؛ برای اینکه روکش تیتانیوم آن در تراشکاری از بین می‌رود.

مته دریل کاربید:

نوک بعضی از مته‌ها از موادی خاکستری به نام کاربید تنگستن پوشیده شده است؛ به همین دلیل به این مته‌ها، مته‌های کاربیدی گفته می‌شود. این مته، در مقایسه با انواع فولادی و تیتانیوم به مدت طولانی تری تیز باقی می‌مانند برای سوراخ کردن کاشی و موادی مانند سنگ و بتن استفاده می‌شوند. این ابزار، در سرعت‌های بالا نسبت به مته‌های دیگری که نام بردیم، توانایی بیشتری در تحمل گرما را دارد. البته قابل ذکر است که مته کاربیدی، در برابر برخی سطوح ممکن است کمی شکننده باشد؛ به همین دلیل، در هنگام کار با آن باید نهایت دقت را نیز داشته باشیم.

انواع مته دریل از لحاظ شکل ظاهری و کاربرد:

در این قسمت درباره انواع مته دریل صحبت کرده‌ایم. اگر دوست دارید درباره انواع دریل هم اطلاعاتی داشته باشید، مقاله همه چیز درباره دریل‌های خانگی و کامل‌ترین راهنمای خرید را از دست ندهید.

مته دریل چوب:

مته هایی که به صورت نوک تیز ساخته می‌شود و مناسب ایجاد حفره داخل چوب های نرم و MDF هستند. این نوع مته از نظر جنس و شکل دارای تنوع بسیاری بوده و از لحاظ  قیمت نیز مقرون به صرفه است. این مته در برابر مته‌هایی که جنس متریال سخت‌تری دارند بیشتر دچار خوردگی می‌شوند و احتیاج به تراشکاری دارند.

بدنه این مته ها به صورت مارپیچی و نوک آن به شکل W است. ساختار این مته دریل به گونه ای است که خورده های چوب را در عین کار به سمت بیرون هدایت می ‌کند. باریک بودن این نوع مته‌ها باعث می‌شود که سطح مقاومت کمتری در برابر آن داشته باشد و توانایی ایجاد حفره‌های عمیق نیز بیشتر شود.

مته دریل فلز:

ساختار این نوع مته یا به صورت ترکیب آلیاژهای متفاوت است یا ازنوع مته الماس. همانطور که از اسم این مته پیداست برای ایجاد سوراخ روی سطح آهن، چدن و فلزات دیگر استفاده می‌شود. البته از مته فلز برای سوراخ کردن چوب نیز می‌توان استفاده نمود.

مته سنگ تراشی:

مته دریل های سنگ تراشی برای سوراخ کردن بتن، سنگ و آجر بسیار گرینه مناسبی هستند. نوک این مته ها از جنس کاربید تنگستن است. این مته دریل به طور معمول یک پایه استوانه‌ای یا شش گوش دارند. این ویژگی در مواقعی که مته تحت فشار باشد، مانع لیز خوردن آن شده و مته را متوقف می‌کند. حداکثر عمقی که یک مته سنگ تراشی می‌تواند به آن به وجود بیاورد 400 میلی متر با قطر 4 تا 16 میلی متر است.

در حین کار فشار روی مته سنگ تراشی زیاد است که باعث گرم و ذوب شدن تنگستن نوک مته می‌شود؛ بنابراین بهتر است که هنگام کار یک ظرف آب را کنار دست خود گذاشته و هر چند دفعه یکبار نوک مته را در آب غوطه‌ور کنید.

مته دریل برگی:

سر مته های برگی، شکلی شبیه یک پاروی کوچک دارد که  مرکز آن به پیکان تیز و کوچکی ختم می‌شود. این نوع مته به خاطر تیغه یا پیکان تیزی که دارد مناسب سوراخ کاری روی چوب‌های سخت یا تراشکاری است. در هنگام کار باید نوک این پیکان را در مرکز محلی قرار دهیم که می‌خواهیم سوراخکاری را انجام دهیم.

این نوع مته برای ایجاد سوراخ هایی استفاده می‌شود که قرار است کابل برق یا لوله را از آن عبور دهند. از آنجایی که این مته صاف بوده و دارای شیاری نیست، برای اینکه پوشال‌ها از داخل کار بیرون بیایند، در حین کار باید بارها مته را بیرون کشید. اگر در امر تراشکاری روی چوب متخصص نیستید، به شما توصیه می‌کنم که از مته‌های برگی برای ایجاد سوراخ زاویه‌دار استفاده نکنید. شروع یک سوراخکاری زاویه دار با مته‌های برگی سخت بوده و امکان دارد که مته از روی کار در رفته و سطح کار را خراب کند.

مته گازور:

مته گازور شاید کاربرد گسترده‌ای نداشته باشد ولی خریداری آن به خصوص برای کسانی که کار چوب یا MDF انجام می‌دهند بسیار لازم است. وقتی نیاز باشد بر روی سطح چوب سوراخ هایی با قطر 15 میلیمتر تا 60 میلی متر ایجاد کنیم بهتر است از مته گازور استفاده ‌کنیم. در واقع ایجاد این سوراخ ها زمانی معنی می‌دهد که بخواهیم لوله‌ای را از سطح رد کنیم یا بر روی درب منزل یا درب کابینت یا کمد قفل یا لولا نصب کنیم. لازم به ذکر است که از لحاظ کاربرد مته گازور و برگی کمی مشابه یکدیگر هستند با این تفاوت که تنوع اندازه برای مته گازور در بازار بیشتر است. در ضمن مته گازور برای سطحی با ضخامت کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مته کاجی:

مته کاجی نوعی بیت دریل است که همانطور که در شکل می‌بینید به صورت پلکانی طراحی می‌شود. این نوع مته دریل را به عنوان مته مرحله ای نیز می‌شناسند. این مته بیشتر برای برش ورق‌ها‌ی فلزی محبوب است اما برای برش ورقه‌های چوب نیز از آن استفاده می‌شود. ساختاراین مته این امکان را می‌دهد که بدون تعویض مته سوراخ هایی با سایزهای مختلف ایجاد کنیم. اگر دقت کنید، روی هر پله ارتفاع حفره را که می‌توان ایجاد کرد، حک شده است. شاید این ابزار از لحاظ قیمت نسبت به دیگر مته‌ها کمی گران باشد اما برش‌های دقیق و سریعی ایجاد می‌کند که پرداخت هزینه خرید آن را توجیه می‌کند.

مته مرغک:

مته مرغک یکی از پرکاربرد ترین ابزارها در صنایع فلزی است. ظاهر این مته به صورت استوانه ای با دو سر مخروطی است و جنس آن معمولا از فولاد تندبر(HSS)است. البته مته مرغکی کاربید یا کبالت دار نیز وجود دارند. این مته توانایی ایجاد سوراخ در فلز با زاویه 60 درجه را دارد. در واقع برای سوراخکاری در پیشانی کار یا پیش مته استفاده می‌گردد.

مته مرغک اصولا برای ایجاد سوراخ های بزرگ استفاده می‌شود. به صورتی است که ابتدا یک سوراخ ریز مخروطی ایجاد کرده و با این کار محل دقیق مرکز سوراخ را نشانه گذاری می‌کند و مانع لغزش مته بزرگ در سوراخ می‌شود.

مته خزینه:

عمده کاربرد مته خزینه در صنایع چوبی است. این مته به منظور ایجاد جای انواع پیچ در سطح چوب، MDF و ملامین مورد استفاده قرار می‌گیرد. مته دریاه خزینه باعث می‌شود سر پیچ بعد از بسته شدن، هم سطح مکانی باشد که پیچ در آن قرار دارد. یعنی کل پیچ درون قطعه کار قرار می‌گیرد و از لحاظ زیبایی به ما سطح تمیزی را ارائه می‌دهد. شاید امکان ایجاد جای پیج با مته‌های دیگر وجود داشته باشد اما اگر یک تولید کننده صنایع چوبی در نظر داشته باشد که کاری با کیفیت و بدون نقص ارائه دهد لازم است که حتما این مته را در میان ابزار خود داشته باشد.

مته کونیک:

این نوع مته مناسب برای کار بر روی فلزات سخت مانند استیل و فلزات آلیاژی است. مته‌های کونیک غالبا از فولاد تند بر HSS و ضد سایش می‌باشند. از این مته معمولا برای سوراخ کردن سطوح وسیع استفاده می‌شود. به غبارتی دیگر، مته کونیک به طور معمول از نظر سایزبندی، جزو مته‌های نسبتاً بزرگ محسوب می‌شود. این مته برای کار بر روی فلزات سخت استفاده می‌شود.این مته به خاطر سایزش با سطح کار اصطحکاک بیشتر و درنتیجه حرارت بالایی ایجاد کند. به همین دلیل اگر بخواهیم که مته دریل کونیک طول عمر بیشتری داشته باشد باید از سرعت پایین برای دریل کاری استفاده کنیم و حتما در هنگام کار مته را با آب سرد خنک کنیم.

مته گردبر:

از این نوع مته برای انواع برش دایره‌ای بر روی سطوح مختلف مانند: فلز،چوب، شیشه و MDF  استفاده می‌کنند. برای سهولت در برش آن را به صورت یک استوانه توخالی همراه با لبه های دندانه دار طراحی کرده‌اند. این ویژگی باعث می‌شود سطح کار تمیز و دقیقی به ما ارائه دهد. به بیانی دیگر، زمانی که ما نیاز به ایجاد دایره‌های بزرگتر بر روی سطح داشته باشیم به جای مته معمولی از مته گردبر استفاده می‌کنیم. از این مته برای ایجاد سوراخ برای رد کردن لوله و سیم، برش قسمتی از دیوار یا سقف برای نصب هالوژن و تجهیزات نوری و نصب یراق آلات و غیره استفاده می‌شود. البته متناسب با جنس هر سطح، مته گردبر مخصوص همان سطح نیز وجود دارد.

مته دریل گرانیت:

از آنجایی که این نوع مته جنس سخت‌تری نسبت به مته الماسه  دارد از آن برای کار و ایجاد سوراخ بر روی سطوح سخت مانند سنگ گرانیت و انواع دیگر سنگ‌ها استفاده می‌کنند. همانطور که از قبل راجع به این گونه از مته‌ها صحبت کردیم بهتر است برای جلوگیری از بالا رفتن حرارت در حین کار هر چند دقیقه یکبار نوک مته را در طرف آب غوطه‌ور کنیم.

نتیجه گیری

در این مقاله انواع مته‌هایی که ممکن است به آن نیاز داشته باشید را معرفی کردیم. برای اینکه بتوانید کار خود را با سهولت بیشتری انجام دهید، علاوه بر شناختن انواع مته، باید آن را از یک فروشگاه مطمئن تهیه کنید. فروشگاهی که اطلاعات درستی درباره مته‌ها به شما بدهد، آن‌ها را به درستی نگهداری کند و از همه مهم‌تر آن را با قیمت مناسب بفروشد. فروشگاه ابزار ماشین، همیشه بیشترین دغدغه را برای افزایش رضایت مشتری دارد. ما تمام تلاش خود را داریم تا در کنار فروش لوازن با کیفیت، یک تجربه خرید آسان و شگفت‌انگیز را رقم بزنیم. به شما توصیه می‌کنم که به فروشگاه ابزار ماشین سر بزنید و از تخفیف‌های ابزار مختلف استفاده کنید.